Opowieści z cyklu „Prawo do…” – prawa dziecka w bajkowej odsłonie
W ofercie RAJTERS znajdziemy też cykl krótszych opowiadań zatytułowany „Prawo do…”, publikowany w serii FAITBOOKI (innowacyjnych książko-gier edukacyjnych). Te historie poruszają konkretne prawa dziecka, ukazując je poprzez losy uroczych bohaterów.
„Różek i prawo do głosu”
Przykładem jest opowieść „Różek i prawo do głosu” autorstwa Liv Bosque. Różek to niezwykły herbatniczek (małe ciasteczko), który nie potrafi mówić, ale znajduje własne sposoby komunikacji (na empik.com) . Ta pełna ciepła historia pokazuje, że każdy ma prawo do wyrażania siebie, nawet jeśli robi to inaczej niż wszyscy. Różek, mimo swojej niepełnosprawności, uczy przyjaciół i rodzinę, jak ważne jest zrozumienie, akceptacja i szanowanie różnorodności. Dzieci dowiadują się, że prawo do głosu nie zawsze oznacza dosłowne mówienie – czasem głosem może być gest, rysunek czy melodia. Ważne, by otoczenie potrafiło ten głos usłyszeć.
Także i tu widać legal design w działaniu: język jest prosty, dialogi autentyczne, a przekaz dostosowany do dziecięcej wrażliwości. Zamiast moralizatorstwa – przykład z życia bohatera. Zamiast definicji prawa – pokazanie, co dane prawo oznacza w praktyce (np. że Różek mimo braku głosu może decydować o sobie i być wysłuchany przez innych). W efekcie dzieci oswajają pojęcia sprawiedliwości, równości czy praw jednostki niejako mimochodem, poprzez losy ulubionych postaci. Rodzic czy nauczyciel zyskuje zaś świetny punkt wyjścia, by rozszerzyć rozmowę: „A jak ty byś się czuł na miejscu Różka? Czy u nas w klasie każdy ma prawo się wypowiedzieć? Co możemy zrobić, by wszyscy czuli się wysłuchani?”.
„Prawo do…”
Opowiadania z cyklu „Prawo do…” poruszają tematy bliskie sercom dzieci: prawo do głosu, prawo do marzeń, prawo do przyjaźni czy prawo do bycia sobą. Choć brzmi to poważnie, historie są napisane lekkim, baśniowym tonem, pełnym przygód i emocji. Każda historia skupia się na jednym bohaterze (np. wspomnianym Różku) i jednym prawie, jakie odkrywa on po drodze. Dzięki temu młody czytelnik skupia uwagę na jednym zagadnieniu i łatwiej je zapamiętuje. Wciągnięty w fabułę nawet nie odczuwa, że właśnie poznał artykuł z Konwencji o prawach dziecka – dla niego to po prostu ważna lekcja życiowa, np. o szacunku dla inności czy odwadze mówienia o swoich potrzebach.
Prawo i kulinaria – przepis na łatwiejszą naukę
Wspólnym mianownikiem książek RAJTERS jest pomysłowe łączenie tematyki prawnej z innymi obszarami bliskimi dzieciom, a kulinaria wysuwają się tu na pierwszy plan. Okazuje się, że przepisy kuchenne są doskonałą metaforą przepisów prawnych. Dzieci doskonale rozumieją, że aby upiec ciasto, trzeba trzymać się określonych kroków i proporcji składników. Przeniesienie tego skojarzenia na grunt zasad społecznych bardzo ułatwia sprawę – reguły prawne jawią się wtedy jako „przepis na udane życie w zgodzie z innymi”.
W „Przepisowych Robocuchach Lexo” analogie kulinarne pojawiają się niemal na każdej stronie: od tytułowych robocuchów, przez przyprawy jako symbole różnych norm, po niedzielne racuszki jako symbol tradycji czy przywileju (dzieci z pewnością zadają sobie to samo pytanie co Lexo: „Czy w niedzielę racuszki są obowiązkowe?”). Takie smaczki nie tylko bawią, ale i uczą – młody czytelnik intuicyjnie pojmuje, że podobnie jak babcia ma swoje zasady w kuchni, tak społeczeństwo ma zasady prawne, których warto przestrzegać, by wszystkim „żyło się lepiej”.
Kulinaria mają jeszcze tę zaletę, że angażują wiele zmysłów i emocji. Opowiadając o pieczeniu ciasta czy smażeniu naleśników, łatwo wywołać u dziecka pozytywne skojarzenia – zapach wanilii, wspólne kucharzenie z bliskimi, przyjemność zajadania smakołyków. Jeśli przy okazji wpleciemy tam element edukacyjny (np. podział obowiązków przy gotowaniu albo konieczność poczekania na swoją kolej przy mieszaniu składników), to taka nauka zapada głębiej w pamięć. Smak i zapach stają się kotwicą dla abstrakcyjnej treści prawnej, czyniąc ją bardziej zrozumiałą i pamiętną.
Nie tylko gotowanie służy za kanwę opowieści – RAJTERS wplata też inne bliskie dzieciom motywy, jak technologia (robot Lexo), przyjaźń ze zwierzętami (np. koń Sumer wspominany przez autorkę Liv Bosque) czy szkolne przygody. Jednak to właśnie połączenie prawa z gotowaniem okazało się strzałem w dziesiątkę. Rodzinne gotowanie to przecież sytuacja, gdzie pojawia się współpraca, podział zadań, tradycja, dyscyplina i kreatywność – czyli dokładnie te elementy, które obecne są także w świecie prawa. Dzięki skojarzeniom kulinarnym dzieci przyswajają zasady prawne mimochodem, bo kojarzą je z czymś miłym i konkretnym.
Menu
